Calciumtekorten bij Grijze Roodstaarten
Drs. Jan Hooimeijer, Vogeldierenarts, Papegaaiengedragstherapeut
Calciumtekorten bij Grijze roodstaarten worden binnen de vogelgeneeskunde al vele jaren onderkend.
Bij Calciumtekorten tijdens de ontwikkeling van een jonge papegaai zien we skeletafwijkingen die bekend staan als Rachitis of Engelse ziekte.
Bij Calciumtekorten die optreden bij oudere Grijze roodstaarten zien we voor stoornissen in de stofwisseling die gepaard gaan met afwijkingen die lijken op epilepsie-verschijnselen bij de mens, al dan niet met verkrampingen.
Calciumtekorten staan niet op zichzelf. Vitamine D3 speelt in de Calciumstofwisseling een belangrijke rol. Daarnaast is het van belang om te bedenken dat het bij stofwisselingsstoornissen altijd gaat om een complex probleem waarbij toxinen, (virus)infecties, lichaamsbeweging, zonlicht en ook erfelijke of aangeboren afwijkingen een rol (kunnen) spelen.
Uit onderzoek is gebleken dat een groot percentage van de in gevangenschap geboren Grijze roodstaarten in meer of minder mate skeletafwijkingen hebben. Vaak zijn de afwijkingen goed zichtbaar of voelbaar. In andere gevallen is een röntgenfoto nodig om de afwijkingen te kunnen aantonen.
Het is ook binnen de Kliniek voor Vogels geen uitzondering dat er soms ingrijpende operaties uitgevoerd moeten worden om het de vogels mogelijk te maken om 1 of 2 pootjes te kunnen gebruiken (zie video). Dit is een opmerkelijk verschil met bijvoorbeeld Amazones waar Rachitis een zeer uitzonderlijke aandoening is. Duidelijk is dat de stofwisseling van amazones anders is dan bij Grijze roodstaarten.
Er zijn sterke aanwijzingen dat Grijze roodstaarten een grotere behoefte hebben aan zonlicht als ondersteuning van de Vitamine D3 stofwisseling.
Bekendste oorzaken van de Calciumtekorten bij Grijze Roodstaarten zijn stofwisselingsstoornissen door voedingsfouten en tekort aan zonlicht.
Om deze stofwisselingsproblemen te voorkomen en als onderdeel van de behandeling van Rachitis wordt High Potency Coarse van Harrison's Bird Foods geadviseerd als de voeding voor Grijze roodstaarten. Het is opvallend dat de skeletkwaliteit al binnen enkele dagen opmerkelijk lijkt te verbeteren na een voeromschakeling.
High Potency Coarse wordt ook gegeven bij vogels die binnen de Kliniek voor Vogels worden aangeboden met legnood en windeieren. Opvallend is dat vaak binnen 2-3 dagen de vogel is staat is om een goede eischaal te maken.
Het advies om High Potency Coarse aan Grijze roodstaarten te geven wordt wereldwijd door veel vogeldierenartsen en vogelspecialisten onderschreven.
Dr. Michael Standford heeft gedurende meerdere jaren wetenschappelijk onderzoek gedaan met een groep van 100 Grijze roodstaarten naar o.a. de Calcium stofwisseling en het belang van vitamine D3.
Een van de uitkomsten van het onderzoek is dat er misverstanden zijn als het gaat om de bloedbepalingen van Calcium. De standaard methode, zoals in het algemeen in laboratoria wordt gebruikt om de hoeveelheid Calcium in het bloed te bepalen, geeft in het algemeen geen betrouwbare afspiegeling van een eventueel Calcium tekort. De beste methode is het bepalen van het circulerende 'ionised calcium'.
In het kader van zijn onderzoek zijn Grijze Roodstaarten gevoerd met Harrison's High Potency Coarse. Het bleek dat er bij deze Grijze roodstaarten geen aanwijzingen zijn gevonden voor stofwisselingsproblemen op basis van Calciumtekorten of andere deficiënties. Op basis van zijn onderzoek wordt door Dr. Standford geadviseerd om aan Grijze roodstaarten High Potency Coarse te geven.
In de Kliniek voor Vogels wordt sinds 1989 geadviseerd om High Potency Coarse aan Grijze roodstaarten te geven, zowel aan Grijze Roodstaarten die als gezelschapsvogels worden gehouden als aan Grijze Roodstaarten die als kweekvogels worden gehouden.
Tot op heden zijn er binnen de Kliniek voor Vogels geen voorbeelden bekend van Calciumtekorten bij Grijze Roodstaarten die HPC eten. Belangrijk daarbij is en blijft dat vogels ook kunnen profiteren van zonlicht omdat UV-licht een essentiële rol speelt in de Vitamine D3 stofwisseling.
Binnen de Kliniek voor Vogels wordt ontraden om aan Grijze roodstaarten aanvullend Calcium te geven in de vorm van poeder of via het drinkwater. In combinatie met High Potency Coarse is er geen enkele aanwijzing dat dit nodig is. Tegelijkertijd is er, door ongecontroleerde toevoegingen, een serieus risico voor overdoseringen van Calcium. Overdoseringen van Calcium kunnen uiteindelijk vergelijkbare klachten geven als bij tekorten in de voeding.
Het geven van goede en complete voeding is essentieel. We moeten daarbij bedenken dat voedingsfouten eigenlijk nooit gecompenseerd moeten worden door het extra toevoegen van een enkel bestanddeel. De zogenaamde extraatjes zijn zelden een verbetering van het totale voedingsverhaal. Als een hond een goede complete voeding krijgt zal geen enkele deskundige zeggen om nog wat extra aan calcium, vitaminen enz. te geven.
Natuurlijk kunnen we aan papegaaien, behalve de pellets van Harrison's Bird Foods een grote variatie aan extraatjes en versnaperingen geven. We moeten echter niet denken dat we met een stukje appel de voeding van een papegaai verbeteren.