Kliniek voor Vogels

Vogeldierenarts; Drs. Jan Hooimeijer .  Galgenkampsweg 4 7942 HD Meppel

Tel; 0522-259455  E-mail; info@kliniekvoorvogels.nl

www.kliniekvoorvogels.nl

Polyfollikulosis

Polyfollikulosis is een huid-/ veerafwijking die we vrijwel uitsluitend zien bij agaporniden.

Een enkele keer zien we de afwijking bij grasparkieten of andere soorten.

De naam is de beschrijving van een afwijking waarbij er meerdere veren uit een follikel groeien.

Het kan gaan om een enkele “dubbele veer” of om meerdere.

Verschijnselen

Opvallend is de jeuk waarbij aan de halsbasis en/of bij de stuit/flank kale plekken zichtbaar zijn door het uitplukken van veren. Meestal zijn er bovendien huidbeschadigingen die de vogels veroorzaken op basis van de jeuk.

Bij een deel van de vogels zien we tegelijkertijd eczeemplekken onder de oksels.

De dubbele veeraanmaak is niet altijd te vinden omdat de vogels geneigd zijn om dergelijke afwijkende veren er uit te trekken.

Oorzaak

Tot op heden is er geen eenduidige oorzaak bekend van dit ziektebeeld.

Er zijn wel verschillende factoren die een rol spelen:

• Opvallend is dat het probleem zich hoofdzakelijk speelt bij agaporniden die als huiskamervogels worden gehouden.
• Opvallend is dat het probleem zich meestal na 2-3 jaar ontwikkelt.
•  Binnen de Kliniek voor Vogels zien we dat het altijd gaat om vogels die conditieproblemen en ruistoornissen hebben als het probleem begint.
•  Het zijn veelal vogels die een zaaddieet krijgen.  Zaadmengsels moeten we als zeer onvolwaardige voeding beschouwen waarbij we tevens rekening moeten houden met eventuele gifstoffen in de zaadmengsels op basis van landbouwgif, insecticiden, onkruidbestrijdingsmiddelen enz.    Onvolwaardige voeding is oorzaak van huidproblemen en toxinen kunnen een rol spelen bij huidreacties.  Zaadmengsels zijn de belangrijkste oorzaak van ziekteproblemen bij vogels en bepalen dat de levensverwachting van vogels zeer laag is.  Gemiddeld gaan vogels op een zaaddieet dood op eenderde van de levensverwachting.
• Het zijn vrijwel altijd vogels die weinig of niet buiten komen en dus geen zonlicht krijgen.

             Zonlicht speelt een belangrijke rol in de stofwisseling. Het meest bekend is het effect op de 

             botstofwisseling. Daarnaast heeft zonlicht een gunstig effect ten aanzien van het welzijn van 

              vogels.  Gebrek aan zonlicht is oorzaak van gedragsproblemen bij mens en dier.

• Het zijn vrijwel altijd vogels met gedragsproblemen waarbij het niet goed klikt met de andere vogels dan wel dat er geen goede/ normale “relatie” is met de eigenaar. Agaporniden zijn intelligente en sociale vogels met een sterke partner binding. Als vogels bij elkaar in een kooi worden gehouden terwijl het niet echt goed klikt, is er een probleem. Het hebben van een individuele agapornis die een deel van de tijd alleen zit, geeft ernstige gedragsproblemen Bij agaporniden zien we veel gedragsproblemen wat zich uit in de vorm van onzekerheid, angst, bijten en schreeuwgedrag. Opvoeden van papegaaien/parkieten is van groot belang voor het algeheel welzijn van de vogels. Een goede opvoeding maakt het mogelijk om de vogel mee te nemen naar buiten voor een wandeling, op de fiets enz
• Er zijn aanwijzingen dat het probleem zich cyclisch manifesteert. Dat wil zeggen dat het probleem niet het hele jaar hoeft te spelen maar in bepaalde periodes. Er zijn aanwijzingen dat dit te maken heeft met de hormonale cyclus en seksuele activiteit.
•  Er moet rekening mee gehouden worden dat een nog onbekend virus als onderliggende oorzaak een rol speelt binnen het complex aan oorzaken.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van de verschijnselen van het ziektebeeld, het klinisch onderzoek. En het  uitsluiten van andere oorzaken.

Differentieel diagnose = overzicht van ziektes die kunnen lijken op polyfollikulosis

• Verenplukkerij. Verenplukkerij zien we in het algemeen op andere locaties en er is in het algemeen geen sprake van ernstige jeuk. Verenplukkerij is een complex probleem waarbij onderzoek moet uitwijzen waar we mee te maken hebben.
• Zelfmutilatie. Zelfmutilatie waarbij de vogels zichzelf tot bloedens toe verwonden zien we als probleem hoofdzakelijk bij kaketoes die zich op de borst verwonden. We zien ook zelfmutilatie van de poten bij vogels door verschillende oorzaken.
• Bij chronische zelfmutilatie is het mogelijk dat  een tumor  zich gaat ontwikkelen. 
• PBFD = Snavel- en Veerrotziekte.   Uitwendige verschijnselen zijn typische veerstoornissen en veren met een afwijkende pigmentatie.  De afwijkingen kunnen zich over het hele lichaam manifesteren. Opvallend is dat er bij PBFD zelden sprake is van jeuk.
• Polyomavirus. Bij grasparkieten bekent als “kruipersziekte” met veeruitval van de grote pennen van vleugels en/ of staart.
• Schimmel- en/ of candida-infecties Het gaat daarbij om huidschimmelinfecties. Door het maken van afdrukjes, het evt. nemen van een huidbiopt of het kweken van de schimmel/ gist.  Schimmel en gistinfecties moeten in het algemeen worden beschouwd als secundair, dat wil zeggen niet als de hoofdoorzaak. Schimmels en gisten krijgen vooral een kans  bij een verminderde weerstand.
• Bacterie-infecties Met name stafylokokken kunnen huidontstekingen geven, al dan niet secundair.
• Beschadigingen die het gevolg zijn van  verwondingen door andere agaporniden.

Behandeling

De behandeling is afhankelijk van de bevindingen van het onderzoek en de bijkomende complicaties. Belangrijk is het verbeteren van de algehele conditie middels injecties en het omschakelen van de voeding naar Harrison’s Bird Foods. 

Het is belangrijk dat de gedragsproblemen serieus genomen worden.  Allerlei “stressfactoren” moeten worden uitgesloten. Het advies is dat de vogels zo vaak en zo veel mogelijk naar buiten gaan. 

Er zijn vogels die goed reageren op een herhaalde hormonale therapie.

De aangetaste plekken worden behandeld met een huidzalf met onder andere Aloë Vera , Propolis, Calendula,  Arnica en Penetranzalf.

Prognose

De prognose is afhankelijk van de verschillende factoren. Er zijn grote verschillen tussen de individuele vogels ten aanzien van de reactie op de behandeling. Bij het merendeel blijft het een terugkerend probleem waarbij voortdurend moet worden ingespeeld op de klachten.

Het kan noodzakelijk zijn om de aangetaste plekken blijvend te zalven/ behandelen.

Er zijn voorbeelden waarbij de klachten zodanig verergeren dat zelfs euthanasie overwogen kan/ moet worden. Dat speelt  vooral bij vogels met jeukklachten waarbij de vogels  zichzelf voortdurend tot bloedens toe verwonden en steeds meer in conditie achteruit gaan..

Het is niet toegestaan om bovenstaande tekst en/of foto’s over te nemen, te kopiëren of te publiceren zonder schriftelijke toestemming van de Kliniek voor Vogels te Meppel