Waarom hebben vogels een ring met een ringnummer en de voordelen en registratie van een transponder?

Een ring is bedoeld om een vogel te kunnen identificeren.

Een vaste voetring wordt bij een jonge vogel aangebracht op het moment dat de jonge vogel nog in de groei is. De ring kan er niet meer afgehaald kan worden als de vogel is uitgegroeid zonder de ring open te knippen danwel de poot te beschadigen.

Daarmee is een vaste voetring in het algemeen ook een bewijs dat een vogel is gekweekt in gevangenschap en niet is gevangen in de natuur.

Vanzelfsprekend zijn er praktijken waarbij jonge vogels in de natuur worden geringd om deze vervolgens in gevangenschap te gaan houden waardoor het lijkt alsof de vogels in gevangenschap zijn geboren. Bij een verdenking van dergelijke fraude kan er DNA worden gedaan van de vogels die door de kweker als de ouders worden aangewezen om te vergelijken met het DNA van de (jonge) vogel.

Officiële ringen zijn ringen die worden afgegeven door verenigingen/bonden waar de ringen ter beschikking worden gesteld aan de leden. Daarbij wordt  een administratie bijgehouden van de afgegeven ringen. Voorbeelden zijn de Nederlandse Bond van Vogelhouders, de Parkieten Sociëteit en Aviornis.

Leden krijgen een persoonlijk kweeknummer en dit nummer wordt ook op de ring vermeld zodat de herkomst van een vogel getraceerd kan worden als dat nodig is.

Verder wordt op de officiële ringen een jaartal aangegeven  en zijn de ringen bedoeld voor de jonge vogels die in dat jaar zijn geboren zodat er vervolgens altijd gecontroleerd kan worden hoe oud de vogel is.

Vanzelfsprekend kan dit tot misverstanden leiden als een kweker een ring om de poot doet bij een jonge vogel waarbij de ring al een paar jaar oud is..  

Zo kan een papegaai al gauw een paar jaar ouder lijken te zijn en dat kan gunstig zijn omdat de koper dan denkt dat de vogel al geslachtsrijp is terwijl het gaat om een jonge vogel.

Vanzelfsprekend kan het ook zijn dat een vaste voetring opnieuw wordt gebruikt als de vogel doodgaat en de ring van de dode vogel opnieuw wordt gebruikt.

Verder staat op de officiële ringen een volgnummer zodat de kweker in de eigen administratie kan noteren om welke vogel het gaat. Dat betekent dat de ouders bekend zijn en ook wie de nestgenoten zijn.

Door deze gegevens kunnen kwekers in de eigen administratie koppels samen te stellen van vogels om bijvoorbeeld inteelt te voorkomen.

Op officiële tentoonstellingen kunnen/mogen alleen vogels worden toegelaten met een officiële vaste voetring zodat de gegevens van de vogel bekend zijn en in de administratie opgenomen kunnen worden.

Bij het kopen/verkopen van een vogel of voor het maken van een gezondheidsverklaring is het vanzelfsprekend heel nuttig als een vogel een vaste voetring heeft omdat de gegevens van de ring dan ook kunnen worden vastgelegd in een document.

Daarnaast zijn er allerlei ringen in omloop die mensen zelf laten maken met een eigen code. De gegevens zijn dan niet traceerbaar en vaak ontbreekt zelfs het geboortejaar.

Ook zien we veel vogels met een knijpring. Dat is geen gesloten ring en deze kan ook op latere leeftijd aan de poot worden aangebracht. Een knijpring kan dus ook bij meerdere vogels worden gebruikt.  De gegevens van een knijpring zijn dan ook niet betrouwbaar en geven geen garantie dat het gaat om een gekweekte vogel en het heeft geen betrouwbare informatie over de vogel.

Bij vogels, die volgens de internationale CITES-wetgeving als bedreigd en beschermd worden gekenmerkt, wordt een deugdelijke identificatie vereist. Deze vogels mogen niet zonder een speciale vergunning worden gehouden en moeten dan ook individueel geidentificeerd kunnen worden.

Als identificatie kan het gaan om een vaste (= gesloten) voetring , al dan niet in combinatie met een transponder die in de borstspier wordt ingebracht en kan worden afgelezen met een speciale reader.  De identificatie gegevens worden dan vastgelegd in het CITES-document , nodig om de vogel te mogen houden of  zelfs te vervoeren. Dit is o.a. van toepassing op Geelnek amazones, Hyacinthara’s enz.

Het voordeel van een transponder is dat de gegevens van de vogel in een centrale administratie kunnen worden opgeslagen. Het voordeel van een transponder boven een ring is dat een ring er altijd afgehaald kan worden en de vogel daarmee zijn identiteit verliest.

Een transponder kan niet zo maar worden verwijderd en geeft een levenslange identificatiemogelijkheid.   

Vanzelfsprekend kan ook een transponder uit een dode vogel worden gehaald en opnieuw worden gebruikt zodat ook dit systeem nooit helemaal waterdicht is.